آقای جهانگیر پرسیده بودند:
"… اساسا عرفان به چه معناست ؟ و آیا با پیشرفت علوم، تغییری نیز در معنای عرفان روی می دهد ؟ آیا عارف ؛ همچون زینب به دنبال کشف معنای جدید است یا همچون بسیاری دیگر تنها می باید در گذشته و معرفت عارفان پیشین غور کرد ؟ ( سازنده فیلم زینب ، انگار راه جدیدی را پیشنهاد می دهد . اینطور نیست ؟)"
پاسخ:
عرفان در لغت به معنای شناخت و معرفت، و عمل کردن بر اساس آن معرفت و شناخت است. البته گاهی شناخت ما سببِ انجام دادن عملی می شود و گاهی ما عملی را انجام می دهیم و در پی آن ، شناخت و معرفتی را پیدا می کنیم . هر دو حالت وجود دارد. مثلا گاهی ما با معرفت به اینکه نشانه ها را باید جدی گرفت ، نشانه ای را جدی می گیریم و عملی را انجام می دهیم و گاهی ما عملی را انجام می دهیم بعد از انجام دادن آن عمل، تجربه ای تازه پیدا می کنیم و در می یابیم که باید نشانه ها را جدی گرفت.
شناخت و معرفت در هر مرتبه که باشد، نسبت به حضرت حق، نسبی است (یعنی معرفت انسان نسبت به حقتغییر می کند و همواره قابل رشد است) در نتیجه، همان طور که در هر علمی و در هر فنی، شناخت های جدیدی حاصل می شود و بشر به حقایقی دست می یابد، در عرفان نیز (چه در عرفان نظری و چه در عرفان عملی ) معرفت های جدید و نویی کشف می شود و تجربه های جدیدی حاصل می شود؛ و این قضیه همواره ادامه دارد.
بنابراین، یک انسان آگاه و هوشیار هرچند نوشته های عارفان پیشین را می خواند و در آنها می اندیشد، اما می داند که حقایق و معانی هرگز محدود به آنچه پیشینیان نوشته اند نیست. او همواره می کوشد که معانی و برداشت های تازه تری را کشف کند و به تجربیات جدیدی برسد .
یکی از پیام های فیلم زینب نیز همین است. زینب در آغاز کار می کوشد فقط از طریق خواندنِ آثار عارفان پیشین حقایقی را دریابد، اما سپس متوجه می شود که خواندن کتاب های پیشینیان خوب است، اما کافی نیست. خواندن نوشته های عارفانِ پیشین این فایده را برای ما دارد که به طور اجمالی بفهمیم که حقایقی فراتر از آنچه در ظاهر می بینیم وجوددارد. همچنین نوشته های عارفان پیشین، همانند پلی است که به ما کمک می کند از آن عبور کنیم و به معانیِ تازه تر و عمیقتر، و به تجربیات جدیدتری دست یابیم. خلاصه اینکه، نباید در معانی و تجربیات عارفان پیشین متوقف شد.
سازنده فیلم زینب در این فیلم، این نکته را بیان می کند که حقایق و معانی به عرفان و حقایقی که عارفان گذشته آن را کشف کرده اند، محدود نیست و مرزهای معرفت نامتناهی است.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر